OpenUSD tiến tới chuẩn ISO với Core Spec 1.1: doanh nghiệp làm bản sao số, XR và AI cần biết gì

Chuyện gì xảy ra ở SIGGRAPH 2026

SIGGRAPH 2026 diễn ra từ 19 đến 23/7 tại Los Angeles. Thông cáo của AOUSD có bốn điểm chính.

Quy trình ISO. AOUSD cho biết đã bắt đầu quy trình chứng nhận ISO cho Core Specification 1.1, gọi đây là bước đầu hướng tới chuẩn hoá quốc tế. Thông cáo không nêu ban kỹ thuật ISO tiếp nhận hay thời hạn.

Đặc tả lên GitHub. Core Specification có kho GitHub công khai để nhà phát triển đề xuất thay đổi và theo dõi sửa đổi.

Thành viên mới. Bốn thành viên General mới là ByteDance, Huawei, Physicl và Unity. Điểm đáng chú ý ở phía thiết bị XR: PICO, hãng kính thuộc ByteDance, cho biết đã dùng USD làm định dạng lõi cho Spatial SDK mới.

AI tác tử làm việc với USD. Cesium làm cho dữ liệu địa không gian đọc được bởi AI agent. PTC có quy trình nhiều tác tử chuẩn bị mô hình CAD dạng OpenUSD cho mô phỏng robot. NVIDIA mở dự án thử nghiệm nanoUSD-labs, dùng tác tử AI tạo một bản hiện thực Core Spec gọn, nhúng được vào ứng dụng khác.

Theo 3DVF (22/7/2026), SIGGRAPH còn có USD Web View, ứng dụng mã nguồn mở xem cảnh OpenUSD trên trình duyệt; tác giả ghi chú MaterialX và Gaussian splat còn hạn chế.

Từ AOUSD 2023 đến quy trình ISO 2026

ISO là đích tính từ đầu: khi AOUSD ra đời, Linux Foundation nói việc đặt liên minh trong Joint Development Foundation (JDF) là để mở đường cho ISO công nhận.

1. 01

   Tháng 8/2023: thành lập AOUSD

   Pixar, Adobe, Apple, Autodesk và NVIDIA lập liên minh cùng JDF.

2. 02

   Tháng 12/2025: phê chuẩn Core Spec 1.0

   Ngày 17/12/2025, Core Spec 1.0 được công bố sau rà soát sở hữu trí tuệ và đánh giá của Ủy ban Tư vấn Kỹ thuật. Steve May, Chủ tịch AOUSD kiêm CTO Pixar, gọi đây là bước đầu quan trọng hướng tới ISO.

3. 03

   Tháng 3/2026: OpenUSD v26.03

   Bản phát hành thêm schema particle field cho 3D Gaussian splat; cùng đợt có bảy thành viên General mới, trong đó có Qualcomm và XGRIDS.

4. 04

   Tháng 7/2026: bắt đầu quy trình ISO cho Core Spec 1.1

   Đặc tả lên GitHub, thêm ByteDance, Huawei, Physicl, Unity.

5. 05

   Trong năm 2026 (dự kiến): Geometry, Physics, Materials 1.0

   Ba đặc tả chuyên ngành xây trên nền Core Spec. Đây là kế hoạch, chưa phải kết quả.

Core Spec 1.0 → 1.1: chuẩn hoá gì, chưa chuẩn hoá gì

Hiểu nhầm hay gặp nhất: "OpenUSD là chuẩn mở" không có nghĩa mọi thứ trong file USD đã được chuẩn hoá. Core Spec chỉ ghi lại phần nền mà mọi phần mềm phải hiểu giống nhau. Theo Digital Production (5/1/2026), bản 1.0 gồm sáu phần:

1. Ngữ pháp và kiểu dữ liệu.
2. Mô hình dữ liệu, mô tả cấu trúc cảnh không phụ thuộc định dạng file.
3. Thuật toán ghép lớp: nhiều lớp dữ liệu chồng lên nhau mà không phá dữ liệu gốc.
4. Cách dựng cảnh và phân giải giá trị, để hai phần mềm đọc cùng file ra cùng kết quả.
5. Ba định dạng file: USDA (văn bản), USDC (nhị phân), USDZ (gói nén).
6. Khung tuân thủ với tiêu chí và bộ kiểm tra tham chiếu.

Bản 1.0 không thêm tính năng mà viết thành văn bản chuẩn tắc những gì OpenUSD đã làm.

Bản 1.1, theo AOUSD (12/2025) và CG Channel, bổ sung tính năng hoạt ảnh, biểu thức biến và đường dẫn, khả năng xử lý cảnh rất lớn, cùng hướng dẫn kiểm tra tuân thủ chặt hơn. Đây là bản được đưa vào quy trình ISO.

Phần chưa nằm trong lõi: vật liệu, ngữ nghĩa hoạt ảnh, vật lý và kết xuất. Chúng được giao cho các đặc tả chuyên ngành. Với bản sao số, điều này có nghĩa hình học và cấu trúc cảnh đi qua lại khá ổn giữa phần mềm, nhưng vật liệu hay thuộc tính vật lý của máy móc vẫn có thể bị hiểu khác nhau.

Vì sao bản sao số cần một "ngôn ngữ chung"

Bản sao số không do một phần mềm làm ra. Như bài trụ cột XR, IoT và AI hội tụ năm 2026 phân tích, nó là chuỗi nhiều lớp: cảm biến IoT, mô hình 3D, AI mô phỏng và giao diện trên màn hình hoặc kính XR, mỗi lớp thường của một hãng. Không có định dạng chung, mỗi lần chuyển lớp lại mất thông tin.

IoT gắn vào mô hình. Trong cảnh USD, mỗi máy, phòng hay thiết bị là một đối tượng có đường dẫn riêng để gắn dữ liệu cảm biến. Cơ chế ghép lớp cho phép thêm lớp dữ liệu vận hành lên mô hình kiến trúc mà không sửa mô hình gốc.

AI đọc được cảnh. Một AI agent muốn hiểu "phòng máy số 3 đang nóng" phải đọc cấu trúc cảnh nhất quán. Ví dụ của PTC và Cesium ở SIGGRAPH cho thấy hướng này; bài toà nhà bản sao số và AI agent mô tả bài toán ở quy mô toà nhà.

Kính XR hiển thị. Apple là thành viên sáng lập AOUSD và USDZ nằm trong Core Spec; nay PICO cũng chọn USD cho Spatial SDK. Khi nhiều hãng kính đọc cùng một họ định dạng, mô hình làm một lần có cơ hội chạy trên nhiều thiết bị. Xem thêm visionOS 27 và panorama không gian.

Gaussian splat cho thấy chuẩn đang mở rộng. Theo CG Channel (25/3/2026), v26.03 có họ schema particle field với kiểu riêng cho 3D Gaussian splat, trình kết xuất tham chiếu hdParticleField và công cụ chuyển PLY sang USD. Dữ liệu dựng từ ảnh chụp, như mô hình kiểu World Labs Marble, có thể nằm chung cảnh với mô hình CAD. Đây là tính năng của chuẩn, chưa nói lên chất lượng từng công cụ.

OpenUSD, glTF, USDZ đứng ở đâu

Ba định dạng giải quyết bài toán khác nhau. Bảng dưới chỉ so phần liên quan tới chuẩn hoá.

Nhiều dự án dùng cả hai: OpenUSD làm kho gốc, xuất glTF hoặc USDZ để hiển thị.

Bài học từ glTF trên đường ISO

Theo Khronos (4/8/2022), glTF 2.0 đi theo quy trình PAS (Publicly Available Specification) của ISO/IEC JTC 1. Khronos được duyệt là tổ chức nộp PAS tháng 5/2021, nộp đặc tả tháng 10/2021, và các cơ quan tiêu chuẩn quốc gia thông qua nhất trí, không yêu cầu sửa kỹ thuật. Kết quả được công bố tháng 8/2022, khoảng 10 tháng sau khi nộp.

AOUSD chưa công bố đi đường nào và mất bao lâu, nên không thể suy ra mốc hoàn tất cho OpenUSD từ ví dụ glTF.

Các thông cáo năm 2026 không nêu tổng số thành viên, nên chúng tôi không cộng dồn thành một con số.

Ý nghĩa với dự án ở Việt Nam

Phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là bên đặt hàng dữ liệu 3D. Với họ, chuẩn ISO ảnh hưởng tới ba việc.

Hồ sơ thầu. Yêu cầu kỹ thuật, nhất là ở dự án vốn nhà nước, cần căn cứ trung lập, không gắn với một hãng. Khi OpenUSD có số hiệu ISO, bên mời thầu có thể dẫn chuẩn thay vì nêu tên phần mềm. Trước thời điểm đó, cách an toàn là ghi "OpenUSD theo Core Specification của AOUSD, phiên bản ..." kèm định dạng hiển thị như glTF hoặc USDZ.

Bàn giao dữ liệu số hoá. Nhiều dự án chỉ bàn giao "sản phẩm xem được": đường link tour, ứng dụng, video; dữ liệu gốc nằm ở máy nhà cung cấp. Khi nâng cấp lên bản sao số, chủ đầu tư phải làm lại. Nên ghi vào hợp đồng danh mục dữ liệu gốc: ảnh panorama độ phân giải gốc, ảnh flycam, tệp dự án tour, mô hình 3D ở định dạng mở và tài liệu mô tả cấu trúc.

Tránh khoá nhà cung cấp. Định dạng mở không xoá bỏ khoá nhà cung cấp, nhưng giảm chi phí khi đổi. Hãy hỏi nhà thầu: nếu đổi đơn vị vận hành, dữ liệu xuất ra định dạng nào, mất gì khi chuyển, ai giữ bản quyền. Với bản sao số đô thị, câu hỏi này càng quan trọng; xem bài bản sao số đô thị Singapore và Helsinki.

Hạn chế và những điều chưa rõ

Đường ISO còn dài. "Bắt đầu quy trình" chưa phải "đã là chuẩn ISO". Thông cáo không nêu ban kỹ thuật, hình thức nộp hay thời hạn.

Phần chuyên ngành chưa xong. Vật liệu, vật lý, hình học mới ở mức kế hoạch cho năm 2026, trong khi bản sao số nhà máy hay toà nhà cần đúng các phần này.

Công cụ chưa đồng đều. Nhiều phần mềm chỉ đọc hoặc chỉ ghi một phần USD; ngay USD Web View cũng ghi chú hạn chế. Hãy thử với dữ liệu thật trước khi ký.

Không phải dự án nào cũng cần OpenUSD. Một tour 360 bất động sản hay bảo tàng không cần.

360VR có thể giúp gì

360VR không phát triển phần mềm OpenUSD, Omniverse hay ứng dụng kính XR. Chúng tôi làm lớp hình ảnh và không gian số mà nhiều dự án bản sao số cần ở bước đầu: VR tour 360 cho nhà máy, toà nhà, bảo tàng, bất động sản; flycam 360 cho khu công nghiệp, công trường, di tích; sa bàn số; số hoá không gian và di sản; tích hợp tour lên website và Google Maps.

Khi bàn giao, 360VR có thể thống nhất với khách danh mục dữ liệu gốc ở định dạng phổ biến (ảnh panorama, ảnh flycam, tệp tour) để dùng lại về sau. Phần OpenUSD, mô phỏng hay IoT do đối tác chuyên ngành của khách đảm nhận.