GPS cho biết bạn đang ở đâu trên một con phố, nhưng chưa đủ để robot giao hàng dừng đúng trước cửa hay để kính AR đặt một mũi tên đúng lối vào. Niantic Spatial, công ty tách ra từ nhà làm Pokémon GO, đang dựng một "bản đồ cho máy" từ hàng chục tỷ bức ảnh. Năm 2026, bản đồ đó bắt đầu được robot vỉa hè, drone và cả một cơ quan đo đạc quốc gia đưa vào dùng thử.
Bối cảnh: vì sao máy cần một loại bản đồ khác
Bản đồ quen thuộc như Google Maps hay các hệ GIS được thiết kế cho con người: đường, điểm, vùng, tên gọi. Robot, drone hay kính AR thì cần một bản đồ mô tả thế giới theo cách camera nhìn thấy.
Theo Brian McClendon, CTO của Niantic Spatial, chấm xanh GPS trên điện thoại có thể trôi khoảng 50 m trong "hẻm đô thị" giữa các toà nhà cao tầng (MIT Technology Review, 3/2026). Với robot giao hàng phải dừng đúng một cửa trong dãy phố, sai số đó là thất bại.
Niantic Spatial gọi lời giải của mình là Large Geospatial Model (LGM, mô hình không gian địa lý lớn). Trong bài blog ngày 13/1/2026, công ty mô tả LGM là mô hình 3D của thế giới thật, dựng từ dữ liệu có gắn toạ độ như bản quét 3D và định vị cấp centimet. Công ty đặt LGM cạnh LLM và world model như ba lớp AI của năm 2026. Phần nền xem thêm bài Spatial AI: máy hiểu không gian 3D như thế nào.
Điều gì mới: chuỗi tin của Niantic Spatial trong năm 2026
Niantic Spatial ra đời tháng 5/2025, khi Niantic bán mảng game cho Scopely và giữ lại công nghệ bản đồ thành một công ty riêng (MIT Technology Review, 3/2026). Năm 2026, công ty chuyển hẳn sang "AI vật lý": hạ tầng dữ liệu cho máy tự hành và thiết bị đeo. Các mốc đã công bố:
| Thời điểm | Sự kiện | Nguồn |
|---|---|---|
| 5/2025 | Niantic Spatial tách khỏi Niantic sau thương vụ bán mảng game cho Scopely | MIT Technology Review |
| 13/1/2026 | Blog "Niantic Spatial & The Large Geospatial Model": định vị LGM là lớp thứ ba bên cạnh LLM và world model | Niantic Spatial |
| 10/3/2026 | Hợp tác chiến lược với Coco Robotics, đối tác robot đầu tiên dùng VPS | Niantic Spatial, MIT Technology Review |
| 30/3/2026 | Inhi Cho Suh (cựu chủ tịch DocuSign, hơn 20 năm ở IBM) làm CEO; John Hanke chuyển sang Chủ tịch điều hành | GeekNative |
| 8/4/2026 | Ra VPS 2.0 và Scaniverse cho doanh nghiệp; NSDK 4.0 hỗ trợ Unity, Swift, Android, ROS 2 dự kiến trong tháng | Robotics & Automation News |
| 27/5/2026 | Hợp tác Spexi: ảnh drone thành mô hình 3D gắn toạ độ cấp thành phố | Niantic Spatial, DroneLife |
| 6/2026 | Tranh cãi quanh hợp đồng với Vantor; công ty khẳng định dữ liệu Pokémon GO không thuộc thoả thuận | Kotaku qua Gameranx, TeXXR |
| 21/9/2026 | Ký MoU với Cơ quan Đất đai Singapore (SLA) nghiên cứu bản đồ VPS cấp quốc gia | ITBusinessToday |
Điểm đáng chú ý của VPS 2.0, theo Robotics & Automation News (4/2026): hệ thống chạy ở mức cơ bản trên toàn cầu mà không cần quét trước, và đạt độ chính xác "gần cấp centimet" ở những nơi đã được quét bằng Scaniverse. Scaniverse bản doanh nghiệp nhận dữ liệu từ điện thoại hoặc camera 360, xuất lưới 3D và Gaussian splat. Với ngành tour 360, điều này có nghĩa là camera 360 phổ thông đã là nguồn đầu vào hợp lệ cho bản đồ của máy.
Lưu ý: độ chính xác "gần centimet" là số công ty công bố, chưa có phép đo độc lập.
Cách hoạt động: XR, IoT và AI ghép lại thế nào
Bản đồ không gian gồm ba lớp: ảnh thật gắn vị trí và hướng nhìn, mô hình 3D tái dựng, và AI trả lời "tôi đang ở đâu, nhìn hướng nào, trước mặt là gì". Robot, drone, kính AR vừa dùng vừa thu thập dữ liệu.
Niantic Spatial chia nền tảng thành bốn khối Capture, Reconstruct, Localize, Understand (blog 1/2026). Quy trình dưới ghép bốn khối với ví dụ đã công bố.
Thu ảnh có gắn tư thế máy
Mỗi ảnh kèm vị trí, hướng camera, độ nghiêng. Theo MIT Technology Review (3/2026), kho dữ liệu có hơn một triệu "điểm nóng", mỗi điểm hàng nghìn ảnh ở nhiều góc, giờ, thời tiết. Nguồn mới năm 2026 là camera 360 qua Scaniverse và ảnh drone từ Spexi.
Tái dựng thành mô hình 3D gắn toạ độ
Reconstruction API biến ảnh thành lưới 3D hoặc Gaussian splat, đặt đúng vào hệ toạ độ địa lý. Với Spexi, đầu ra là mô hình cấp thành phố, xem và đo được trong nền tảng Spexi World.
Định vị thị giác (VPS)
Thiết bị chụp vài khung hình, mô hình so với kho dữ liệu và trả về vị trí cùng hướng nhìn 6 bậc tự do. Robot Coco dùng bốn camera nhìn bốn phía, chạy VPS song song với GPS.
Gắn nghĩa cho không gian
Máy cần biết đâu là cửa, bậc thềm, lối dốc, không chỉ là đám điểm 3D.
Cập nhật thành "bản đồ sống"
Robot đi qua lại gửi dữ liệu mới, John Hanke gọi đó là "living map". IoT, AI và XR khép thành vòng: thiết bị dùng bản đồ rồi làm bản đồ tốt hơn.
Case thực tế đã công bố
Case thực tế
Coco Robotics — robot giao hàng tại Mỹ và Phần Lan
Ngày 10/3/2026, Niantic Spatial công bố Coco Robotics là đối tác robot đầu tiên, dùng VPS làm hạ tầng định vị cho đội robot giao hàng chặng cuối. Theo MIT Technology Review, Coco có khoảng 1.000 robot cỡ vali bay chạy ở Los Angeles, Chicago, Jersey City, Miami và Helsinki; mỗi xe chở tới tám hộp pizza cỡ lớn hoặc bốn túi đồ, đi trên vỉa hè khoảng 8 km/h. CEO Zach Rash cho biết hãng đã hoàn thành hơn 500.000 đơn. Mục tiêu hợp tác là giúp robot dừng chính xác hơn ở điểm lấy hàng và trước cửa khách, đặc biệt ở hẻm đô thị nơi GPS kém. (Niantic Spatial, MIT Technology Review, 3/2026)
Case thực tế
Spexi Geospatial — ảnh drone thành bản sao số cấp thành phố
Ngày 27/5/2026, Niantic Spatial và Spexi công bố khách hàng có thể đặt bay chụp qua Spexi rồi nhận về mô hình Gaussian splat gắn toạ độ do Reconstruction API dựng. Mạng lưới Spexi có hơn 10.000 phi công drone, đã chụp hơn 6 triệu mẫu Anh ở độ phân giải 2,8 cm, theo Spexi là sắc nét gấp khoảng mười lần ảnh vệ tinh. Spexi cũng trở thành nhà cung cấp ảnh drone ưu tiên để huấn luyện các mô hình nền của Niantic Spatial. Ứng dụng nhắm tới: kiểm tra hạ tầng, đánh giá rủi ro bảo hiểm, phân tích công trường năng lượng, quản lý tài sản và đo đạc 3D. (Niantic Spatial, DroneLife, 5/2026)
Case thực tế
Cơ quan Đất đai Singapore — nghiên cứu bản đồ VPS cấp quốc gia
Theo ITBusinessToday (21/9/2026), Niantic Spatial và SLA ký biên bản ghi nhớ để đánh giá khả năng xây bản đồ VPS cấp quốc gia đầu tiên của Singapore. SLA đóng góp dữ liệu không gian quốc gia, gồm ảnh hàng không độ phân giải cao và đám mây điểm 3D toàn quốc; Niantic Spatial đóng góp công nghệ AI không gian và định vị thị giác. Giai đoạn hiện tại chỉ là nghiên cứu khả thi, chưa công bố kết quả hay giá trị hợp đồng.
"Để AI vật lý vận hành được ngoài đời thực, nó cần một nền móng bám chắc vào thực tại."
So sánh: bản đồ 2D, ảnh 360 và bản đồ không gian 3D
Ba loại dữ liệu này không thay thế nhau mà chồng lên nhau; ảnh 360 nằm ở giữa, vừa phục vụ người xem vừa là nguyên liệu cho bản đồ của máy.
Ba lớp dữ liệu không gian và vai trò của từng lớp
| Tiêu chí | Bản đồ 2D / GIS | Ảnh 360 / Street View | Bản đồ không gian 3D / VPS |
|---|---|---|---|
| Dữ liệu chính | Điểm, đường, vùng, thuộc tính | Ảnh toàn cảnh gắn vị trí | Ảnh có tư thế máy, mô hình 3D, đặc trưng thị giác |
| Câu hỏi trả lời | Cái gì nằm ở đâu, thuộc ai | Nơi đó trông như thế nào | Thiết bị đang ở đâu, nhìn hướng nào, trước mặt là gì |
| Người dùng chính | Con người, cơ quan quản lý | Con người (khách, nhà đầu tư) | Máy: robot, drone, kính AR, xe tự hành |
| Định vị | Phụ thuộc GPS của thiết bị | Phụ thuộc GPS lúc chụp | Bằng camera; công ty công bố gần cấp centimet ở vùng đã quét |
| Mức sẵn có ở Việt Nam | Phổ biến | Có ở nhiều đô thị, điểm du lịch | Rất hạn chế, chủ yếu thử nghiệm |
| Ví dụ | Bản đồ số hành chính, quy hoạch | Tour 360 điểm đến, Street View | Niantic Spatial VPS, dự án SLA Singapore |
Hạn chế và rủi ro
Quyền riêng tư và sự đồng thuận. Tháng 11/2024, 404 Media đặt câu hỏi liệu LGM có được dựng từ dữ liệu của những người chơi không biết bản quét của mình dùng để huấn luyện AI. Theo Game Developer (11/2024), Niantic khi đó nói tính năng quét là tự chọn, người chơi có thể tắt bất cứ lúc nào, và dữ liệu "chưa từng bán cho ai". Tháng 6/2026, tranh cãi bùng lại quanh thoả thuận với Vantor, công ty có mảng quốc phòng; Niantic Spatial nói với Kotaku rằng dữ liệu Pokémon GO không thuộc thoả thuận và không còn được chia sẻ kể từ khi game về Scopely (Gameranx, TeXXR, 6/2026).
Độ phủ không đều. VPS 2.0 chạy toàn cầu ở mức cơ bản, nhưng độ chính xác cao chỉ có ở vùng đã quét kỹ; đô thị Việt Nam nhiều khả năng thuộc vùng dữ liệu mỏng.
Phụ thuộc nhà cung cấp và chủ quyền dữ liệu. Khi bản đồ của máy nằm trên đám mây nước ngoài, ai sở hữu dữ liệu và ai được dùng để huấn luyện AI là câu hỏi lớn. Cách Singapore để cơ quan nhà nước góp dữ liệu nền và chủ động nghiên cứu đáng tham khảo.
Doanh nghiệp đang tái cấu trúc. Theo Game Developer (7/2026), Niantic Spatial đóng văn phòng New Zealand, cho nghỉ ít nhất 10 người và đã dừng game Peridot từ tháng 4/2026, với lý do chuyển hướng sang khách hàng doanh nghiệp.
Gợi ý áp dụng tại Việt Nam
Việt Nam chưa có robot giao hàng thương mại trên vỉa hè, nhưng bài học áp dụng được ngay ở tầng dữ liệu: ai có ảnh không gian chuẩn, gắn toạ độ, cập nhật đều, người đó có lợi thế khi AI và thiết bị tự hành tới.
Với đô thị và cơ quan quản lý, bước đầu hợp lý là chuẩn hoá kho ảnh hiện trạng. Các tỉnh đang làm bản đồ số cho du lịch, hành chính hay di tích nên yêu cầu ảnh 360 và flycam có toạ độ, hướng chụp, ngày chụp rõ ràng, lưu theo chuẩn để có thể tái sử dụng.
Với khu du lịch, khu công nghiệp, khu đô thị, một chương trình flycam 360 định kỳ theo cùng điểm bay giúp so sánh tiến độ, lưu hiện trạng, và sẵn sàng làm nguyên liệu nếu sau này cần dựng mô hình 3D hay kết nối hệ thống định vị.
Về quyền riêng tư: ghi rõ mục đích thu ảnh, làm mờ mặt người và biển số, thoả thuận bằng văn bản về việc dùng dữ liệu cho bên thứ ba và huấn luyện AI.
360VR có thể giúp gì
360VR không làm phần cứng IoT, robot hay ứng dụng kính AR. Chúng tôi làm lớp nền hình ảnh: ảnh 360 hiện trạng, flycam 360, tour 360 và bản đồ số gắn toạ độ, tích hợp website và Google Maps. Phần định vị thị giác hay AI, 360VR phối hợp với đối tác hoặc hệ thống của khách, bàn giao ảnh gốc và siêu dữ liệu theo chuẩn họ cần.
Số hoá không gian hôm nay, sẵn sàng cho AI ngày mai
Bạn quản lý một điểm đến, khu đô thị, khu công nghiệp hay di tích và muốn có kho ảnh 360, flycam 360 và bản đồ số gắn toạ độ chuẩn? 360VR khảo sát, lên kế hoạch điểm chụp, sản xuất tour và bản đồ số tích hợp Google Maps.
Câu hỏi thường gặp
Niantic Spatial là công ty gì?
Niantic Spatial là công ty AI không gian tách ra từ Niantic vào tháng 5/2025, sau khi mảng game gồm Pokémon GO được bán cho Scopely. Công ty giữ công nghệ bản đồ, VPS, Scaniverse và bộ NSDK, tập trung vào khách hàng doanh nghiệp.
VPS khác GPS như thế nào?
GPS tính vị trí từ tín hiệu vệ tinh, dễ trôi trong hẻm giữa nhà cao tầng hoặc mất sóng trong nhà. VPS tính vị trí và hướng nhìn bằng cách so ảnh camera với kho ảnh đã gắn toạ độ. Robot Coco dùng VPS song song với GPS chứ không bỏ GPS.
Người chơi Pokémon GO có bị lấy dữ liệu không?
Niantic từng xác nhận bản quét của người chơi góp phần xây VPS và nói tính năng quét là tự chọn, có thể tắt. Từ năm 2026, Niantic Spatial cho biết không còn nhận dữ liệu Pokémon GO vì game đã thuộc Scopely. Giới phê bình vẫn đặt câu hỏi về mức độ người chơi hiểu dữ liệu được dùng ra sao.
Ảnh 360 và flycam có liên quan gì tới bản đồ cho robot?
Scaniverse bản doanh nghiệp nhận ảnh từ camera 360, còn hợp tác Spexi biến ảnh drone thành mô hình 3D cấp thành phố. Nghĩa là ảnh 360 và ảnh trên không, nếu chụp chuẩn và có toạ độ, là nguyên liệu đầu vào cho lớp bản đồ mà AI và thiết bị tự hành cần.
Nguồn tham khảo
- Niantic Spatial & The Large Geospatial Model — Niantic Spatial (13/1/2026)
- Niantic Spatial partners with Coco Robotics — Niantic Spatial (10/3/2026)
- How Pokémon Go is giving delivery robots an inch-perfect view of the world — MIT Technology Review (10/3/2026)
- Inhi Cho Suh takes the helm at Niantic Spatial — GeekNative (24/3/2026)
- Niantic Spatial launches two new world models to support real-world AI deployment — Robotics & Automation News (8/4/2026)
- Niantic Spatial and Spexi partnership — Niantic Spatial (27/5/2026)
- Niantic Spatial and Spexi turn drone imagery into physical AI — DroneLife (28/5/2026)
- Niantic Spatial explains why they did not and cannot sell Pokémon Go data for military use — Gameranx (12/6/2026)
- Niantic Spatial denies Pokémon Go data use — TeXXR (6/2026)
- Niantic Spatial and Singapore Land Authority explore national-scale VPS map — ITBusinessToday (21/9/2026)
- Ingress developer Niantic Spatial shuttering New Zealand office — Game Developer (6/7/2026)
- Niantic's new AI model may have been built by unaware Pokémon Go players — Game Developer (20/11/2024)
